Lęborska 21

Pierwotna funkcja:

Dziewiętnastokondygnacyjny wieżowiec mieszkalny wzniesiony na gdańskim Przymorzu jako element rozbudowy wielkiego osiedla mieszkaniowego z lat 70. Mieszkania zlokalizowano na parterze oraz na 17 kondygnacjach powtarzalnych. Na każdej z nich zaprojektowano osiem lokali o zróżnicowanych metrażach: od około 40 m² (kawalerki) do ponad 70 m² (mieszkania czteropokojowe). Obiekt ma 60 metrów wysokości i był jedną z wyższych dominant przestrzennych w tej części dzielnicy. Identyczną wysokość oraz niemal bliźniaczą formę posiada stojący kilkaset metrów dalej wieżowiec przy ul. Chłopskiej 7, oddany do użytku rok później — oba budynki tworzą charakterystyczny duet wysokościowców w panoramie Przymorza.

 

Charakterystyka architektoniczna:

Wieżowiec został zrealizowany w technologii zupełnie nietypowej jak na realia budownictwa PRL. Projekt oparto na rozwiązaniach szwedzkich — zastosowano konstrukcję monolityczną, tzw. „monolit”. Ściany nośne wykonywano podobnie jak w przypadku obiektów inżynieryjnych (np. wiaduktów): najpierw powstawało zbrojenie, następnie ustawiano szalunki i całość zalewano betonem. W efekcie uzyskano wyjątkowo stabilną i wytrzymałą konstrukcję żelbetową. Monolityczne komory wyznaczyły precyzyjne obrysy mieszkań oraz ciągów komunikacyjnych, wraz z przeszklonymi holami i szybami windowymi. Charakterystyczne są również ściany zewnętrzne, pokryte blachą trapezową ze stali nierdzewnej. Rozwiązanie to odróżnia budynek od typowej „wielkiej płyty” i nadaje mu bardziej industrialny charakter. Układ mieszkań od początku był wyjątkowo elastyczny — ściany działowe wykonywano z płyt kartonowo-gipsowych izolowanych wełną mineralną. Dzięki temu możliwe było stosunkowo swobodne kształtowanie i późniejsze modyfikowanie układu pomieszczeń, co w realiach lat 70. stanowiło rozwiązanie nowoczesne.

 

Stan obecny:

Wieżowiec do dziś pełni funkcję mieszkaniową. Choć w panoramie Przymorza pojawiły się nowe realizacje mieszkaniowe, obiekt nadal pozostaje jednym z charakterystycznych przykładów późnomodernistycznego budownictwa mieszkaniowego w Gdańsku.