Zieleniak

Pierwotna funkcja:

Wieżowiec powstał w latach 1965–1971 jako zaplecze naukowo-badawcze dla przemysłu stoczniowego — jednej z kluczowych gałęzi gospodarki PRL. Od początku właścicielem budynku było Centrum Techniki Okrętowej, które stworzyło we wnętrzu Centrum Biznesu „Zieleniak”. W momencie oddania do użytku był najwyższym budynkiem w Gdańsku — mierzy 72 metry (90 metrów wraz z iglicą/masztami). Nazwę zawdzięcza zielonej tonacji elewacji.

 

Charakterystyka architektoniczna:

Zieleniak należy do tzw. trzonolinowców — konstrukcji wznoszonych wokół centralnego trzonu. Zastosowano kosztowną, szwedzką technologię budowy: najpierw powstały dwa potężne filary, które następnie łączono kolejnymi kondygnacjami. Widowiskowe filary doczekały się nawet imion nadanych przez budowlańców — „Baśka” i „Karol”. Co wyjątkowe, piętra realizowano od najwyższych do najniższych. Po ukończeniu budowy filary przekształcono w klatki schodowe. Budowa była skomplikowana i kosztowna — wydatki przekroczyły pierwotne założenia o 100%. Problemy wynikały m.in. z braku przedsiębiorstwa przygotowanego do realizacji tak nowatorskiej konstrukcji oraz ograniczeń materiałowych typowych dla realiów PRL. W trakcie prac, gdy zabrakło osłon do lamp, robotnicy zastąpili je oszlifowanymi i zespawanymi z oprawami garnkami.

​

Stan obecny:

W 2006 roku powstała koncepcja modernizacji autorstwa pracowni Kozikowski Design, zakładająca zmianę zielonej elewacji na biało-niebieską i wprowadzenie wewnętrznego ogrodu widocznego przez centralne przeszklenia. Projektu jednak nie zrealizowano. Centrum Techniki Okrętowej kilkukrotnie próbowało sprzedać obiekt (m.in. w 2011 i 2014 roku), jednak bez powodzenia. Dziś budynek nadal pozostaje w jego posiadaniu. Przez lata Zieleniak funkcjonował również jako ogromny „słup ogłoszeniowy” — jego elewację pokrywały wielkoformatowe reklamy. Po wejściu w życie uchwały krajobrazowej banery zniknęły, przywracając widoczność pierwotnej fasady. Mimo upływu ponad pięciu dekad od oddania do użytku, Zieleniak pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów panoramy Gdańska. Jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków.